مدیریت و کنترل پروژه ستون فقرات اجرای موفق پروژههای عمرانی است: از آغاز تا تحویل، زمان، هزینه، کیفیت و ریسکها بهطور یکپارچه برنامهریزی، پایش و هدایت میشوند تا پروژهها بهموقع، در بودجه مصوب و با کیفیت قابلقبول به نتیجه برسند.
دامنه و چرخه عمر پروژه
- آغاز تعریف اهداف، ذینفعان، منشور پروژه و خطوط مبنا.
- برنامهریزی زمانبندی تفصیلی، برآورد هزینه، برنامه تدارکات، ماتریس ریسک، برنامه کیفیت و HSE.
- اجرا تخصیص منابع، مدیریت پیمانکاران، تغییرات و ارتباطات.
پایش و کنترل کنترل زمان و هزینه، کیفیت و ریسک، ارزشحاصلشده و انحرافها. - اختتام تحویل، مستندسازی، رفع نقص و درسآموختهها.
روشها و استانداردها
- PMBOK/ISO 21500: چارچوب فرآیندی و حوزههای دانشی (زمان، هزینه، کیفیت، ریسک، تدارکات، ارتباطات).
- EPC: یکپارچهسازی Engineering، Procurement، Construction با خطوط مبنای مشترک و کنترل یکپارچه تغییرات.
- Lean Construction: حذف اتلاف، افزایش بهرهوری و جریان کار پایدار.
کنترلهای کلیدی
- کنترل زمان برنامه تفصیلی، مسیر بحرانی، سنجههای پیشرفت، بازنگری دورهای.
- کنترل هزینه بودجهبندی، خطوط مبنا، کنترل تعهدات، پیشبینی تا تکمیل (EAC).
- ارزشحاصلشده (EVM) مقایسه برنامه و واقعیت با شاخصهای SPI و CPI برای تشخیص زودهنگام انحرافها.
- مدیریت ریسک شناسایی، ارزیابی، برنامه پاسخ و پایش مستمر؛ رجیستر ریسک زنده.
- کیفیت و HSE برنامه QA/QC، بازرسیها، تستها، چکلیستها و مدیریت مغایرتها؛ انطباق با مقررات ایمنی.
- مدیریت تغییرات فرایندهای RFC/VO، تحلیل اثر بر زمان و هزینه، تصویب و بهروزرسانی خطوط مبنا.
- تدارکات و قراردادها برنامه خرید، مدیریت پیمان، کنترل ادعا و تاخیرات، ارزیابی تأمینکنندگان.
- گزارشدهی و ارتباطات داشبوردهای دورهای، جلسات هفتگی/ماهانه، گزارش وضعیت، تصمیمگیری مبتنی بر داده.
ابزارها و شاخصها
- ابزارها Primavera P6، MS Project، ابزارهای داشبورد (Power BI/Tableau)، سیستمهای مستندسازی و مدیریت مدارک.
- شاخصها (KPIs) زمان: SPI، درصد پیشرفت واقعی در برابر برنامه هزینه: CPI، انحراف هزینه، EAC کیفیت: نرخ مغایرت، تعداد NCRها ریسک: ریسکهای بحرانی باز، کارایی پاسخها ایمنی: شاخصهای حادثه، روزهای بدون حادثه تدارکات: بموقع بودن تحویلها، انحراف قیمت خرید
